Новости МКУ "М-АЛКМ им.Е.П. Неймохова"

Бу сылга биһиги түмэлбит үлэтин сыаналыыллар, баһаалыста бу сигэнэн киирэн аҕыйах боппуруостаах анкетаны толорогутугар ыҥырабыт! Эппииттииргитигэр махтанабыт! Пожалуйста, заполните анкету, проходя по ссылке https://forms.gle/hbcxPC7NTuzUvDdZ8

От ыйын 4 күнүгэр Мэҥэ Алдаҥҥа Егор Петрович Неймохов аатынан кыраайы уонна литэрэтиирэни үөрэтэр түмэл дьиэтигэр Юрий Николаевич Комиссаров «Бөрө уолун бэлэҕэ» кинигэтэ сүрэхтэннэ. Кинигэ Юрий Николаевич тус олоҕун туһунан. Кини сорсуннаах булчут, сылгыһыт, аан дойду таһымыгар тиийэ биллибит тустууктары иитэн таһаарбыт үтүөкэн тренер. Кинигэҕэ кини олоҕор көрсүбүт, алтыспыт, бииргэ үлэлээбит дьонун тустарынан иһирэхтик ахтан-санаан киллэрбит. Айылҕаҕа сылдьыы сиэрин-туомун, сирдэр, үрэхтэр ааттарын, булт абылаҥын, суруллубатах сокуоннарын сурукка киллэрбит. Табаһыттар олохторо-дьаһахтара, сыспай сиэллээҕи ууһатааччылар, спорт эйгэтэ, Томпо улууһун булчуттарын туһунан кэпсээннэрэ киһи интириэһин тардар гына суруллубут. Туспа балаһанан булчут эрэллээх доҕотторо - ыттар тустарынан киирбитэ киһи болҕомтотун тардар. Юрий Николаевич сөбүлүүр, санаата сытар тустуутун туһунан, дьарыктаабыт оҕолорун туһунан бэрт иһирэхтик ахтыбыт. Тэрээһини улахан кыыһа Анна Юриевна Захарова иилээн-саҕалаан ыытта, Юрий Николаевич хос сиэнэ Леонард Захаров ырыа ыллаан киэргэттэ. Юрий Николаевич бииргэ төрөөбуттэрэ, оҕолоро, сиэннэрэ, бииргэ үөрэммит доҕотторо, аймах-билэ дьоно, атастара барыта 50 тахса киһи кэлэн кинигэ сүрэхтэниитин үөрүүтүн тэҥҥэ үллэстэн санааларын атастастылар. Кинигэ Юрий Николаевич баҕатынан «Көмүөл» кинигэ кыһатыгар бэчээттэнэн тахсыбыта. «Көмүөл» тэрилтэ салайааччыта Борис Иванович Павлов бэйэтинэн кэлэн тэрээһиҥҥэ кыттыыны ылан, хайҕабыл тыл эппитэ да улаханы этэр. Кинигэ тиэкиhин Юрий Николаевич илиитинэн суруйбутуттан улахан уола Юрий Юрьевич компьютерга бэчээттээбит, ону Наталья Иннокентьевна Алексеева редакциялаабыт. Наталья Иннокентьевна кинигэ сүрэхтэниитигэр анаан рецензия суруйан ыыппытыттан: «Манна диэн эттэххэ, мин илиим иһинэн, хараҕым далын аннынан син элбэх кинигэ буһан-хатан киэҥ бэчээккэ ааспыта эрээри, булт абылаҥын-кистэлин, сорсунун-сонорун, сындылҕаннаах сырыытын туһунан бу бастакы айымньыны көрүстүм. Элбэхтэ туттуллубат булка, таба сылгы иитиитигэр, спорт эйгэтин көҥүл тустуу көрүҥэр сыһыаннаах араас тиэрминнэр, сирдэр, үрэхтэр, күөллэр, маардар ааттара-суоллара үйэтитиллэн кинигэҕэ киирбиттэрэ олус хайҕаллаах. Отунан-маһынан сирдэтэн сири-уоту таба тайанарга, сир-дойду анал аатын билэргэ, айылҕаны харыстыырга ыҥырар-угуйар туһаайыыта киэҥ-далай. Онон кинигэни аахпыт киһи билиитэ хаҥыырыгар саарбахтаммат». Кинигэни эрдэ ылан ааҕан тыл эттилэр Мария Егоровна Чекурова, Валентина Иннокентьевна Комиссарова-Күлүмүрэ, бииргэ үөрэммит оҕолорун ааттарыттан Агафья Владимировна Аммосова, тустууга уһуйуллубут оҕолоруттан Андрей Саввич Колодезников, түмүккэ Бөрө оҕонньор уолун кэргэнэ Анастасия Иннокентьевна Захарова тыл этэн ситэрэн биэрдэ. Юрий Николаевич эдэр сааһыгар бултуу сылдьан сааскы хаарга хараҕын сиэтэн кырдьар сааһыгар көрбөт кэриэтэ олорон күн уотун сырдыгар кэпсээннэрин суруйбута кинигэ буолан тахсыбыта олус хайҕаллаах, атыттарга холобур эрэ буолар кыахтаах. Кини айар-тутар үлэтэ инникитин өссө да бэчээккэ тахсыа диэн эрэллээхпит.

Туймаада ыһыагар Томпо түһүлгэтигэр быйыл Мэҥэ Алдан нэһилиэгиттэн үс быыстапка турда. Нэһилиэк талааннаах далбар хотуттарын «Иис алыба» (салайааччы Чирикова Мария Валерьевна) уонна «Сиэл сипсиэрэ» (салайааччы Хоноехова Айталина Михайловна) бөлөхтөрүн оҥоһуктара. Бастакы бөлөх оҥоһуга - Томпо оройуонун уонна нэһилиэктэрин көрдөрөр бүүс-бүтүннүү оҕуруонан тиһиллэн оҥоһуллубут 10 панно. Хас биирдии панноҕа ортотунан, 750 г оҕуруо туттуллубут, үлэ барыта 1 сыл кэриҥэ оҥоһулунна. Оттон иккис бөлөх үлэтэ үс панноттан турар: Кыайыы 80 сылынан уонна Е.П. Неймохов төрөөбүтэ 75 сылынан суруйааччы мэтириэтэ, «Ильмень күөл үрдүнэн туруйалар» айымньытыттан уонна Ильмень күөл үрдүгэр саха буойуттарыгар анаан туруоруллубут монумент-пааматынньык. Бу үлэлэр сиэлтэн, кылтан «хатайдааһын» ньыманан оҥоһуллубуттар. Үһүс быыстапка - саха народнай суруйааччытын Е.П. Неймохов олоҕун, айар үлэтин кэпсиир хаартысканан быыстапка. Бу үлэлэр Томпо түһүлгэтин көрө, онно сынньана кэлбит дьон хараҕын сымнаттылар, сөхтөрдүлэр. Түһүлгэлэри көрүү түмүгүнэн 22 улуустан Томпо улууһун түһүлгэтэ анал аат ылан харчынан бириэмийэлэммитигэр бу быыстапкалар саарбаҕа суох улахан оруолу ыллылар.

Бэс ыйын 28 күнүгэр олохтоох түмэлгэ ураты ыалдьыттар сырыттылар. Бу Мэҥэ Алдан орто оскуолатын бастакы выпускниктара быйыл оскуоланы бүтэрбиттэрэ 50 сылын бэлиэтии түмсүбүттэр. Кинилэр истэригэр ыччакка дириҥ билиини биэрбит биллиилээх педагогтар, үгүс киһиэхэ доруобуйаларын көннөрбүт, эмтээбит медиктэр, уус тарбахтарынан араас кэрэни айан дьону -сэргэни дьоллообуттар, тимир көлөнү кытта саастарын тухары эрийсибиттэр, култуура сайдыытыгар сатабылларын, талааннарын анаабыттар, сыспай сиэллээҕи, хороҕор муостааҕы дэлэтиигэ сыраларын биэрбиттэр, тапталлаах эбээлэр, эһээлэр бааллар ... Онтон бүгүн уруккута пионерскай дружина хамандыыра Галина Комиссарова үөлээннээхтэригэр оҕо саастарын саната пионерскай хаалтыс бааннарда, значок ииллэрдэ уонна пионер сылларбытын санаан-ахтан ааһыаҕын диэтэ. Бары сэргэхсийэ түстүлэр. Быһыыта оҕо саастарын түгэннэрэ өйдөрүгэр-санааларыгар элэҥнээн аастылар быһыылаах. Хамандыыр чуор куолаһа стройдуурга дьаһайда. Онтон Сэбиэскэй Сойуус гимнэ оҕо сааһы саната дуораччы ньиргийдэ. Бары туран эрэ тэҥҥэ ылластыбыт. Союз нерушимый республик свободных Сплотила навеки Великая Русь... Сбор перекличкаттан саҕаланна. Бары Галя, Шура, Вова, Ваня...буола түстүлэр. Пионерга киирэргэ этиллэр кэс тылы, этэрээттэрин речевкатын хатылаатылар. Кыайан кэлбэтэх оҕолорун аҕыннылар. Кылаастарын биир актыбыыс кыыстара Галя Сыромятникова кыайан кэлбэтэр да, бииргэ үөрэммит оҕолорун истиҥник санаан, үйэлээх бэлэҕин ыыппыт. Кини үөрэнээччитин көмөтүнэн үөлээннээхтэригэр хас биирдиилэригэр өйдөбүл сувенир оҥотторбут. Онтон Шура Захарова оҕо сыллааҕы хаартыскаларын мунньан фотоальбом бэлэхтээтэ уонна презентация оҥорон экраҥҥа көрдөрдө. Онтон бүгүҥҥү ыалдьыттары үбүлүөйдээх даталарынан эҕэрдэлээн туран нэһилиэк аҕа баһылыгын эҕэрдэ суругун туттарда баһылык солбуйааччыта Олимпиада Афанасьевна Колодезникова. Ол кэннэ үөлээннээхтэрэ Михаил Гоголев мастан оҥорбут олус сиэдэрэй оҥоһуулаах улахан чороонун төрөөбүт, үөрэммит нэһилиэктэригэр бэлэх ууннулар. Дьон-сэргэ көрө сырыттын диэн түмэлгэ туттардылар. Түмэлгэ эмиэ илии тутуурдаах дьон буоллулар. Ол курдук биһиэхэ олус наадалаах принтер кырааскатын бэлэхтээтилэр. Салгыы түмэл архыыбыгар харалла сытар фотоальбомнарын, оҕо сыллааҕы хаартыскаларын көрөн үөрүү-көтүү буолла... Ол кэннэ МАТВ архивыттан Пантелеймон Романович уһулбут 1975 сыллааҕы Кыайыы парадын көрдүлэр. Манна Владимир Гаврильевич хамаандатынан нэһилиэнньэ парада уһуллубут. Үрдүкү кылаас үөрэнээччилэрэ бары байыаннай таҥастаахтар строевойунан хаамыы-сиимии кытаанаҕа. Экраҥҥа бэйэлэрэ кылаастарын салайааччыта Мария Васильевна Жирковалыын биир тэҥник хааман иһэллэрэ көһүннэ. Оччотооҕу оҕолор Зина Томтосова, Вова Аммосов, Катя Протопопова, Гоша Баланов уонна да атыттар көстөн аастылар... Ыалдьыттарбыт ол ааспыт мэник - тэник кэминээҕи саһарбыт хаартыскаларын , видеону көрөн, сэлэһэн сирэйдиин-харахтыын сырдаан, үөрэ-көтө ааспыты ахтыстылар, умнубуттарын санастылар, үйэ аҥардаах сонуннарын кэпсэтистилэр. Күндү ыалдьыттарбыт, өрүү маннык үөрэ-көтө, эдэрдии эрчимҥитин сүтэрбэккэ, ыллыктаах санааҕытын ыһыктыбакка сүүрэ-көтө, бииргэ алтыһа, бэйэ-бэйэҕитигэр, дьоҥҥутугар-сэргэҕитигэр күүс-көмө буола үөрүү-көтүү үктэллээх, дьол- соргу тосхоллоох, чэгиэн-чэбдик доруобуйалаах, олохтон дуоһуйууну эрэ ыла олоруҥ диэн баҕа санаабытын этэбит.

Айгыр - силик айылҕабыт ситэн-тупсан турдаҕына, бэс ыйын 19 күӈүгэр Мэҥэ Алдан дьоно-сэргэтэ Улуу Кыайыы 80 сылынан уонна биир дойдулаахпыт Саха народнай суруйааччыта Е.П. Неймохов төрөөбүтэ 75 сылынан ытык Ыстаарыһа өтөҕөр ыһыах ыһан үөрдүлэр-көттүлэр. Айылҕабыт барахсан дьонун-сэргэтин тургутан көрдө. Сиккиэр ардаҕынан ибиирдэ, күүстээх тыалынан суккуйда, эмиэ да күнүн уотун чаҕылыҥнатта. Ол эрээри дьон-сэргэ онтон санаата түспэтэ, сүргэтэ тостубата. Эдэр өртө күрэхтэргэ тоҕуоруста, орто саастаах кэнсиэри , күрэхтэри көрдө, ыһыытаан-хаһытаан күрэхтэһээччилэргэ көҕүлүүр күүс буоллулар... Аҕам саастаахтар эдэр саастарын эргитэ оһуохайга ойдулар, чабырҕаҕы иһиттилэр, сахалыы таҥас күрэҕин сэҥээрдилэр... Онтон олохтоох түмэл үлэһиттэрэ буоларын курдук туора туран хаалбатылар. Ол курдук Егор Неймохов айымньыларыттан уус-уран ааҕыы күрэһин ыыттылар. Күрэһи эҕэрдэ тылынан арыйда уонна иилээн - саҕалаан ыытта түмэл специалиһа М.Г. Комиссарова. Күрэс дьүүллүүр сүбэлэрэ маннык састаабынан үлэлээтэ: бэрэссэдээтэл- Егор Петрович кэргэнэ ССРС култууратын туйгуна М.П. Неймохова, Саха Республикатын Суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ Пинигина В.В., Саха Республикатын Суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ, поэт, Саха Республикатын култууратын туйгуна Филатова Л.А. - Сыгыйык, Саха Республикатын Суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ, Саха Республикатын үөрэҕэриитин туйгуна, Холмогорова А.П. Күрэс иннинэ ыалдьыттарбыт Пинигина В.В. - Арылы Е. Неймохов "Алампа" арамааныттан, Филатова Л.А - Сыгыйык суруйааччы «Тиhэх кэпсэтии» кэпсээниттэн быһа тардан ааҕан иһитиннэрдилэр. Дьэ, онтон күрэс кыттыылаахтара суруйааччы айымньыларыттан сөбүлээбит кэрчиктэрин уус-ураннык аахтылар. Күрэхтэһээччилэр тиэкиһи эрэ билэринэн муҥурдамматтар, кинилэр таҥастарынан-саптарынан, истээччигэ тиэкис ис хоһоонун куоластарынан, туттан-хаптан, артыыстаан тириэрдиэхтээхтэр диэн балаһыанньа ирдэбилинэн толордулар. Уопсайынан Мэҥэ Алданнар испэктээги олус сөбүлүүллэр. Былыргаттан бэйэлэрэ араас испэктээги, оннооҕор олоҥхону туруораллара. Ол да иһин бу уобараска киирэн артыыстааһын Мэҥэ Алданнарга хааннарыгар баар диэтэхпитинэ сыыспатым буолуо. Онтон бүгүҥҥү күрэс кыттааччылара суруйааччы айымньыларын сөбүлүүллэрэ, билэллэрэ өтө көһүннэ. Хас биирдии кыттааччы айымньытын арыйарга ураты ньымалары көрдүү сатаабыта дьүүллүүр сүбэни сөбүлэттэ. Ол курдук бүгүҥҥү күрэскэ кыттыыны ыллылар уонна көрөөччүлэргэ улахан дуоһуйууну биэрдилэр: Егорова Клавдия Васильевна-уһуйаан үлэһитэ ("Уоллаах аҕа кэпсэтиилэрэ", Кэтириис монолога), Попова Марина Гавриловна- балыыһа үлэһитэ ("Төрөөбүт өтөх бэлэҕэ"), Яковлева Варвара Гаврильевна - уһуйаан үлэһитэ ("Ильмень үрдүнэн туруйалар", Арамаан монолога), Ордахова Дарья Гаврильевна - полиция үлэһитэ ("Ильмень үрдүнэн туруйалар", Балбаара монолога), Комиссарова Азия Юрьевна- ОИО уһуйааччыта ("Аныгы эмтиэкэ"), Попова Елена Гавриловна- билигин бочуоттаах сынньалаҥҥа олорор ("Ол сайын..."). Түмүк маннык буолла: 1миэстэ- Ордахова Д.Г., 7000солк. сертификат; 2миэстэ- Яковлева В.Г., 5000 солк. сертификат; 3миэстэ- Егорова К.В., 3000 солк. сертификат. Күрэс Кылаан чыпчаалыгар тиксэн Неймоховтар 10000солк. сертификаттарын ылла - Попова Елена Гавриловна. Онтон Россия суруналыыстарын чилиэнэ, РФ үөрэҕэриитин туйгуна Елена Кимовна Винокурова бэйэтин анал бирииһин Комиссарова А.Ю. уонна Ордахова Д.Г. туттарда. Күрэскэ эдэр ыччат кыттыбыта үөртэ, Егор Неймохов айымньылара билигин да, хойутун да биһирэнэ туруо, ааҕыллар айымньылар ахсааннарыттан түһүө суоҕа диэн эрэли үөскэттэ.Маны таһынан түмэл үлэһиттэрэ талба талааннаах, уран тарбахтаах биир дойдулаахтарбыт араас хайысханан оҥорбут оҥоһуктарын быыстапкаларын павильоҥҥа туруорда. Барыта 150-ча үлэ дьон хараҕын сымнатта. Манна баар мастан, оҕуруоттан, сиэлтэн, туойтан, кырадаһыннартан, тирииттэн, аныгы материаллартан оҥоһуктар. Бары оҥоһуктар уратылар, кэрэлэр. Ааптардар ис дууһаларын ууран оҥорбуттара тута көстөр. Бииртэн биир кэрэ оҥоһуктары көрө-көрө олус да талааннаах дьоннуун алтыһар эбиппититтэн киэн туттар санаа киирэр. Быыстапкаҕа киирбит үлэлэртэн 5 хайысханан бастыҥ үлэни таларга анал дьүүллүүр сүбэ үлэлээтэ: Неймохова Мария Кирилловна, Художественнай музей үлэһитэ, СР култууратын туйгуна, Виктория Александровна Рудых, П.П. Колодезников аатынан ОИО уһуйааччыта уонна Н.И. Колодезников аатынан олохтоох култуура дьиэтин үлэһитэ Матрена Александровна Степанова. Дьиктитэ диэн бу дьүүллүүр сүбэлэр хас биирдиилэрэ тус-туһунан кэлэн бастыҥ үлэлээҕи талбыттара уонна бары тэбис- тэҥник быһаарыыны ылан сөхтөрдүлэр. Ол курдук "Бастыҥ үлэҕэ" маннык түмүк таҕыста: 1. "Бастыҥ кыбытыынан тигиллибит олбох" - Тарасова В.П.; 2. "Бастыҥ хаппар" - Готовцева С.П.; 3. "Бастыҥ кылтан оҥоһуллубут дьахтар сахалыы киэргэлин комплега"- Хоноехова А.М. ; 4. "Бастыҥ оҕуруонан оҥоһуллубут дьахтар сахалыы киэргэлин комплега"- Саввина Л.И.; 5. "Бастыҥ сиэлтэн панно"- Колодезникова М.И. Бу быыстапкаҕа турбут үлэлэртэн чорботон бэлиэтиэҕи баҕарыллар нэһилиэк талааннаах далбар хотуттарын икки бөлөҕүн. Бу- "Иис алыба" (сал. Чирикова М.В.) уонна "Сиэл сипсиэрэ" (сал. Хоноехова А.М.) бөлөхтөр. Бастакы бөлөх оҕуруонан Томпо оройуонун уонна нэһилиэктэрин дьаралыктарын оҥорон дьону сөхтөрдө. Онтон иккис бөлөх Кыайыы 80 сылынан уонна Е.П. Неймохов төрөөбүтэ 75 сылынан "Ильмень күөл үрдүнэн туруйалар" диэн сиэлтэн үлэлэрэ чахчы да бу бөлөх кыттааччылара сиэлтэн оҥоһугу оҥоруу ньыматын баһылаабыттарын көрдөрдө. Бу икки бөлөххө туспа махталы этиэххэ наада. Дьэ, ити курдук халлааммыт уларыйыыларыгар кыһаммакка ыһыах ыһан үөрдүбүт-көттүбүт. Биһиги тэрээһиннэрбитигэр көх-нэм буолбут, кыттыыны ылбыт биир дойдулаахтарбытыгар барҕа махталбытын тириэрдэбит. Өссө биир сыа хаары уулларан самаан сайын күөҕүгэр үктэммиккитинэн бука барыгытыгар дьолу-соргуну, чэгиэн доруобуйаны, таһаарыылаах, айымньылаах үлэни, байылыат олоҕу баҕарабыт. Антонина Ефремова

Музей Аан дойдутааҕы күнүн чэрчитинэн Мэҥэ Алдан түмэлигэр "Кыл сипсиэрэ" түмсүү кыттыылаахтара Марина Ивановна, Дария Михайловна уонна түмсүү салайааччыта Айталина Михайловна буолан икки маастар-кылааһы ыыттылар. Бастакы маастар-кылаас "Сиэлинэн ситии хатыы" диэн. Бу сатабылы икки ньыманан үөрэттилэр. Маҥнай Айталина Михайловна ситиини төрүт ньыманан хатарга үөрэттэ. Онтон Марина Ивановна бэйэтэ оҥостубут станогунан хатан көрдөрдө, баҕалаахтары үөрэттэ. Маастар-кылаас кыттыылаахтара бары сатаан ситии хатан бэрткэ үөрдүлэр-көттүлэр. Ким ыаҕыйатыгар быа оҥоруох, қим салама оҥостуох буолла. Салгыы иккис үөрэх саҕаланна. Бу маастар-кылааһы Дария Михайловна иилээн-саҕалаан ыытта. Тиэмэтэ "Тымырдаайы". Билигин оҕолор, ыччаттар тымырдаайыны сөбүлээн мааналлар, сиэлинэн дьарыктанааччылар паннолары, сэлээппэни, араас оҥоһуктарга киэргэл оҥороллор. Тымырдаайыны оҥоруу арыый уустук буолла. Уһуйааччы бастаан тымырдаайыны элбэх утахтан өрөргө, оһуорун таһаара үөрэннэххэ, кэлин кылынан тымырдаайы оҥорорго чэпчэки буолар диэн, баайар сабынан 8 утаҕынан "Таҥалай" диэн оһуору оҥоро үөрэттэ. Кыргыттар бэрт түргэнник үөрэннилэр, аны кылынан боруобалыыр бөҕөх санаа киирдэ. Дьэ, ити курдук икки маастар-кылаас начаас элэс гынна. Бу тэрээһиҥҥэ кыттыбыттар бары бэрткэ астынан, саҥаҕа үөрэнэн үөрэн-көтөн тарҕастылар. Кыргыттар өбүгэлэрин төрүт дьарыктарын сатабыллара хааннарыгар баар эбит.

Квест, посвященный 75-летию Егора Неймохова и 80-летию Победы в ВОВ Сегодня, в международный День музеев, у нас прошёл увлекательный квест, приуроченный к двум значимым датам: 75-летию народного писателя Якутии Егора Неймохова и 80-летию Победы в Великой Отечественной войне. Участники выполняли задания, связанные с жизнью и творчеством выдающегося якутского литератора, а также с историей ВОВ, что сделало мероприятие не только интересным, но и познавательным. В квесте приняли участие 2 команды «Түргэннэр" и "Үс сэргэ", которые с азартом прошли 6 станций с 7 заданиями. Вопросы и испытания проверяли знания о биографии Е. Неймохова, его произведениях, а также о ключевых событиях Великой Отечественной войны. Участники проявили смекалку, эрудицию и командный дух! Организаторами выступили "литературно-краеведческий музей имени Егора Неймохова" и "местная библиотека", которые подготовили насыщенную программу. Завершилось мероприятие праздничным чаепитием с юбилейным тортом, что добавило теплой и дружеской атмосферы. Спасибо всем, кто принял участие и помог в организации! Это был прекрасный способ почтить память героев войны и отметить вклад выдающегося писателя в культуру Якутии.

Ыам ыйын 7 күнүгэр Мэҥэ Алдан нэһилиэгэр народнай суруйааччы Е. П Неймохов аатынан литератураны уонна кыраайы үөрэтэр түмэл уонна нэһилиэк библиотекатын үлэһиттэрин көҕүлээһиннэринэн Улуу Кыайыы 80 сылынан "Кыайыы хоһоонноро" диэн литературнай тэрээһин ыытылынна. "Бүгүҥҥү тэрээһини улуу сэрии ыар сылларыгар биһиги ыраас халлааннаах, сырдык күннээх, дьоллоох олохпут туһугар сырдык тыыннарын толук уурбут, эйэлээх олохпут чэлгийэ сайдарын туһугар уоттаах сэрии уот кутаа ардаҕын анныгар сэриилэспит ытыктабыллаах дьоннорбутугар - сэрии ветераннарыгар, куустэрин-күүдэхтэрин харыстаабакка кыайыы туьугар үлэлээбит-хамсаабыт тыыл ветераннарыгар, сэрии тулаайахтарыгар аныыбыт"- диэн тылларынан түмэл үлэһитэ Мотрена Германовна Комиссарова тэрээһини аһар. Онтон кулууп үлэһитэ Күннэй Гладкина "Туруйалар" диэн ырыаны нарын куолаһынан сахалыы толордо. Ол кэнниттэн бииртэн биир хоһоону оҕолор ааҕан иһиттиннэрдилэр. Ыытааччы хас биирдии хоһоон айыллыбыт чахчыларыттан, авторын туһунан кэпсээн ситэрэн-хоторон биэрэн испитэ көрөөччү интэриэһин тарта. Ол курдук 10 кылаас оҕолоро Сергей Васильевич Борогонскай "Ытык Ильмень, диэн балладатыттан быһа тардан аахтылар. Онтон П.П Колодезников аатынан ОИО үөрэнээччилэрэ Степанова Элина Валерий Тарасенко “Родина мать зовет” , Иванова Наина Владимир Высоцкай “Братские могилы” , Лузина Алина Юрий Коринец “Неизвестный солдат” (сал. Анна Романовна Спиридонова), Степан Кадашников “Не забывайте о войне” - Охлопкова Лана , 8 кылаас үөрэнээччитэ (сал. Неймохова Т.П.), Тимофей Сметанин "Саллаат сүрэҕэ" - Айаан Колодезников, 3 кылаас үөрэнээччитэ (сал. Захарова Т П.), Всеволод Лобода “Начало”- Иванов Арсен, 7 кылаас үөрэнээччитэ (сал. Неймохова Т.П.), "Хотят ли русские войны" - Ефремов Вова,5 кылаас үөрэнээччитэ (сал. Неймохова Т.П.), Иннокентий Артамонов "Кыайыы салюта" - Аммосова Намыына, 4 кылаас үөрэнээччитэ (сал. Сивцева Е.В.), Иван Мигалкин “Күүтүүлээх кыайыыны уһансан” - Тарабукина София, 4 кылаас үөрэнээччитэ (сал. Сивцева Е.В.) утуу-субуу ааҕан чоргуттулар. Ол кэннэ түмэл үлэһиттэрэ олохтоох айар куттаах биир дойдулаахтарын "Ким да умнуллубат, туох да умнуллубат" диэн чугас дьонноругар анабыл хоһооннорун хомуурунньугун оҥорбуттарын билиһиннэрдилэр, Хоһооннорун ааҕан иһитиннэрдилэр автордар Яна Васильевна Захарова-Күн Кыыһа уонна Светлана Алексеевна Винокурова-Сырдаана бэйэлэрин хоһооннорун айыллыбыт историятын билиһиннэрэн туран аахтылар. Онтон өрүү биһиэхэ көмө-имэ буолар орто оскуола учууталлара Анна Юрьевна Захарова, Татьяна Петровна Неймохова уонна түмэл үлэһиттэрэ брошюраҕа киирбит хоһооннортон ааҕан, автордарын сырдатан биэрдилэр. Ону тэҥэ Кириллова И.К. хоһооннорун балта Тырахинова Р.К., сиэнэ Мичийэ Кириллова уонна ийэтин хоһоонун Тарасова В.П. ис сүрэхтэриттэн аахтылар. Брошюра тас сирэйигэр П.П. Колодезников аатынан ОИО художественнай кылаас үөрэнээччитэ Максимова Алина уруһуйа туһанылынна. Уруһуйга саллаат кыракый кыысчааҥҥа эйэ холуубун ууммут - биһиги эһэлэрбит, аҕаларбыт кэнчээри ыччаттарыгар эйэлээх олоҕу бэлэхтээбиттэрин кэрэһэлиир курдук. Хоһоон киэһэтин түмүгэр Н.И. Колодезников аатынан олохтоох култуура дьиэтин директора Степанова Е.Г. Галина Басылайканова - Арылы Кустук “Бырастыы, бырастыы, ийэкээм...” хоһоонун аахта. П.П. Колодезников аатынан ОИО вокал кылааһын үөрэнээччилэрэ кыайыыга кынаттаабыт “Катюша” ырыаны Михаил Исаковский тылларыгар, Матвей Блантер мелодиятыгар Саша Софронова, Айсиэн Филатов, Тарабукина София, ону тэҥэ Степан Тимофеев тылларыгар, Георгий Никифоров мелодиятыгар “Эйэ дьол иһин” Айсиэн Филатов, Илья Винокуров-Чаҕылҕан тылларыгар, Алексей Попов мелодиятыгар. "Герой туьунан ырыа" София Тарабукина (сал. Комиссарова А.Ю.) кэрэ куоластарынан тэрээһини ситэрэн-хоторон биэрдилэр. Аҕа дойду улуу сэриитин тыйыс тыына хас биирдии ыалы таарыйбыта. Төһөлөөх эдэр дьон ыраас тапталы билбэккэ, оҕо-уруу тэниппэккэ, төһө оҕо тулаайах хаалбыта, хас ыал аҕата, эһэтэ, убайа, быраата суох хаалбыта буолуой? Ол да иһин бу Ыам ыйын 9 күнэ хас биирдии киһиэхэ саамай сырдык, саамай күүтүүлээх, саамай күндү күнүнэн буолар. Күөрэгэй чыычаах дьырылыы ыллыыр чаҕылхай күннээх, ыраас халлааннаах төрөөбүт Аан ийэ дойдубутугар эйэлээх олох эҥэрдэстин, оҕо –аймах чуопчаара туойар тойуга, күндү күлүүтэ үрүҥ күнү уруйдуу-айхаллыы туруохтун диэн "Кыайыы хоһоонноро" тэрээһини оһуохайынынан түмүктээтибит.

Уважаемые посетители! Во исполнение Указа Президента Российской Федерации от 7 мая 2024 г. № 309 «О национальных целях развития Российской Федерации на период до 2030 года и на перспективу до 2036 года», в целях мониторинга и контроля исполнения регионального проекта «Семейные ценности и инфраструктура культуры» национального проекта «Семья» на 2025-2030 годы, государственной программы Республики Саха (Якутия) «Развитие культуры», приглашаем вас принять участие в оценке удовлетворенности граждан работой нашего учреждения. Исследование проводится с помощью анонимной анкеты. Анкета заполняется просто. Внимательно прочитайте вопросы анкеты и выберите тот вариант ответа, который является наиболее подходящим для Вас. На некоторые вопросы возможен несколько вариантов ответа или написать своими словами. Просим вас оценить работу нашего учреждения Музея имени народного писателя ЕП Неймохова, пройдя по ссылке или используя QR-код: https://clck.ru/3FW6iF

Предлагаем вашему вниманию документальный фильм о жизни и творчестве народного писателя Якутии Егора Петровича Неймохова "Егор Неймохов" по этой ссылке: https://rutube.ru/video/12428f2ab71ef88f8a4f07add769b251/?r=a

Кулун тутар 30 күнүгэр, саха народнай суруйааччыта Егор Неймохов төрөөбүт күнүгэр, 75 сылыгар анаан түмэл дьиэтигэр Мария Петровна Неймохова, тыл билимин дуоктара, профессор Василий Васильевич Илларионов, оройуон дьаһалтата, Мэҥэ Алдан дьаһалтата, тэрилтэ салайааччылара, Кириэс Халдьаайыттан Никитина И.И. уонна айар куттаах Альберт Гринпис , Хаандыга айар куттаахтарын "Иэйии" түмсүүтэ ыалдьыттардаах Егор Неймохов олоҕор уонна айар үлэтигэр ахтыы уонна үйэтитии үлэтин тула кэпсэтии буолла. Түмэл иннигэр Егор Неймохов бүүстүгэр сибэкки дьөрбөтө уурулунна Е.ПНеймохов аатынан Мэҥэ Алдан орто оскуолатын 10 кылааһын үөрэнээччилэрэ Сергей Борогонскай "Улуу Ильмень" балладатыттан быһа тардан аахтылар, оҕолорбутугар улахан махтал!

"Норуот суруйааччыта Е.П. Неймохов 75 сылыгар аналлаах "Кэпсээн - литература кэрэхсэбиллээх жанра" диэн күрэхпит түмүгэ: 1 бөлөх: 1 миэстэ - "Саха тыла". Виолетта Неустроева , 8 кыл, Ф.М. Охлопков аатынан КХОО. Сал. Харайданоаа И.И. 2 миэстэ - "Күүтүүлээх каникул" Степанов Эрсан , 5 кыл. А.С. Сыромятникова аатынан АТСО, Сал. Бурцева С.Р. 2-с бөлөх: 1 миэстэ - "Мүччүргэннээх сырыы" Кириллова Күннэй, 11 кыл, Е.П. Неймохов аатынан МАОО. Сал. Кириллина Ж.Н. 2 миэстэ - "Куһаҕаны оҥорума - инникигин алдьатыма" Уткин Алеша, 10 кыл, Е.Е. Протопопов аатынан СОО. Сал. Мярина Н.Х. 3миэстэ - "Аҕам көхсүтэ" Христофоров Данил, 10 кыл, МАСОШ. Е.П. Неймохов аатынан МАОО. Сал. Кириллина Ж.Н. 3 миэстэ - "Таптал - олох төрдө".Егоров Альберт, 10 кыл., Е.П. Неймохов аатынан МАОО. Сал. Кириллина Ж.Н. Күрэххэ кыттыбыт бары оҕолорго махталбытын тиэрдэбит уонна ситиһиини баҕарабыт. Кыайыылаахтары наҕараадалааһын муус устар 5 күнүгэр буолуоҕа.

Дьокуускай куоракка саха театрыгар кулун тутар 25 күнүгэр - Арассыыйаҕа култуура үлэhиттэрин күнүгэр, сыл түмүгүнэн Саха ѳрѳспүүбүлүкэтин култууратын тэрилтэлэрин уонна үлэhиттэрин чиэстээhин үѳрүүлээх быhыыга-майгыга буолла. Саха народнай суруйааччыта Е.П. Неймохов аатын сүгэр лэтэрэтиирэни уонна кыраайы үѳрэтэр түмэлбит бастыҥнар ааттарыгар киирэн Кыайыылаах туоhу суругунан уонна 100 000 харчынан наҕараадаланна. Наҕарааданы түмэлбитигэр 2023 сыллаахха дририэктэринэн үлэлээбит, Е.П. Неймохов кэргэнэ Мария Петровна Неймохова тутта. Сыралаах үлэбит үтүѳ түмүктээх буолбутуттан олус долгуйан туран бар дьоммутун кытары үѳрүүбүтүн үллэстэбит! Биhиги үлэбитин сэҥээрээччилэргэ, ыытар тэрээhиннэрбитигэр кыттааччыларга барҕа махтал тылларбытын этэбит!

Бу дьыл кулун тутар 12 күнүгэр 17 чаастан саха народнай суруйааччыта Егор Петрович Неймохов аатынан Мэҥэ Алданнааҕы кыраайы уонна литератураны үѳрэтэр түмэл дьиэтигэр «Мэҥэ Алдан нэhилиэгин герой ийэлэрэ» диэн саҥа кинигэ сүрэхтэннэ. Бу альбом – кинигэ биһиги сирдээҕи аанньалларбытыгар - күн күбэй герой ийэлэрбитигэр ананан күн сирин кѳрдѳ. Мэҥэ Алдан нэhилиэгэр алта герой ийэ баара. Кинилэр 10-11 оҕону төрөтөн, көрөн-истэн киһи-хара оҥорбуттара. Ийэлэрбит барахсаттар оҕо, эдэр саастара сэрии ыар сылларыгар, сэрии кэнниттэн олоҕу-дьаһаҕы чөлүгэр түһэрэр аас-туор кэмнэргэ ааспыта. Ол эрээри кинилэр олох ыарахаттарыттан чаҕыйбакка, инникигэ эрэллээх, оҕолоругар үтүө холобур буола дьоһун олоҕу олорбуттара. Бу кинигэ альбому хомуйан таhаардылар олохтоох түмэл үлэhиттэрэ Ефремова Антонина Петровна, Тарасов Александр Николаевич. Биир дойдулаахтарбыт Алексеева Наталья Иннокентьевна тылын-ѳhүн редакциялаан, Борис Павлов «Кѳмүѳл» кинигэ-издательствотыгар бэчээттэнэн таҕыста. Кинигэ тахсыытын үбүн-харчытын оройуон дьаhалтата, баhылык Яков Иннокентьевич Степанов ѳйѳѳhүнүнэн, уйунна. Кинигэ сүрэхтэниитин ааптардартан биирдэстэрэ, биhиги түмэлбит үлэhитэ Ефремова Антонина Петровна, иилээн-саҕалаан ыытта. Барыта 36 киhи кыттыыны ылла. Герой ийэлэрбит оҕолоро: Николаева Марина Иннокентьевна уола Николаев Александр Степанович, Аммосова Мария Николаевна уола Аммосов Константин Васильевич, Колодезникова Мария Власьевна кыыhа Колодезникова Елена Егоровна, Кривошапкина Мария Егоровна кыыhа Борисова Агафья Дмитриевна, Степанова Анна Алексеевна кийиитэ Степанова Вальмира Васильевна кэлэн үѳрүүлэрин үллэстэн, санаа атастаhан, күндү ийэлэрин ахтан-санаан аастылар. Оройуон дьаhалтатыттан баhылык бастакы солбуйааччыта Кривошапкин Степан Александрович, оройуон култууратыттан салайааччы Бодруг Ирина Михайловна Афанасьева Нарыйа Гаврииловналыын, оройуон киин бибилэтиэкэтиттэн дириэктэр Колодезникова Елена Гаврильевна уонна Ефимова Александра Дмитриевна Хаандыгаттан кэлэн ыалдьыттаан кинигэбит суолталааҕын бэлиэтээтилэр. Нэhилиэк олохтоохторуттан Винокурова Светлана Алексеевна, Сыромятникова Дария Алексеевна, нэhилиэк дьаhалтатын аатыттан баhылыгы солбуйааччы Колодезникова Олимпиада Афанасьевна тыл эттилэр. Бу кинигэ-альбом биһиги ытык ийэлэргэ махталбыт, киэҥ туттуубут бэлиэтэ буолар. Кинилэр холобурдарыгар олоҕуран, эдэр ийэлэр сайаҕас, ыарахаттартан толлубат санаанан салайтаран олороллоругар, оҕолоро үлэҕэ-үөрэххэ тардыһыылаах, төрөөбүт дойдуларынан, дьоннорунан-сэргэлэринэн киэҥ туттар дьиҥ патриоттар буола улааталларыгар баҕарабыт.

Бу дьыл кулун тутар 12 күнүгэр 17 чаастан саха народнай суруйааччыта Егор Петрович Неймохов аатынан Мэҥэ Алданнааҕы кыраайы уонна литератураны үѳрэтэр түмэл дьиэтигэр «Мэҥэ Алдан нэhилиэгин герой ийэлэрэ» диэн саҥа кинигэ сүрэхтэниитигэр ыҥырабыт!

Болҕойуӊ! «Кэпсээн - литература кэрэхсэбиллээх жанра» - тэттик кэпсээн айыыга күрэх. Оскуола саастаах оҕолорго Саха тылын, суругун-бичигин күнүгэр уонна Саха народнай суруйааччыта Егор Неймохов 75 сааһыгар аналлаах тэттик кэпсээн айыыга күрэх балаһыанньата. Күрэҕи ыытар: Саха народнай суруйааччыта Е.П. Неймохов аатынан түмэл. Ыытыллар көрүҥэ: кэтэхтэн кыттыы. Сыала: Оҕо санаатын сатаан сааһылаан, айан суруйар дьоҕурун сайыннарыы. Соруга: - суруйааччы Е.П. Неймохов кэпсээннэрин ааҕыы, кэпсээн жанровай уратытын билии; - төрөөбүт төрүт тылбыт дириҥин, уратытын, баай ис хоһооннооҕун өйдөөһүн; - тэттик кэпсээни айыыга холонон көрүү; - саха тылынан ыраастык, уус-ураннык суруйары сайыннарыы. Суруйуу ирдэбилэ: - Айымньы тиэмэтэ көҥүл; - Айымньы А4 кумааҕыга, Times New Roman 14 шрибинэн, строқа икки арда 1,5 бэчээттэнэр; - Айымнъы уһуна 3 страницаттан тахсыа суохтаах. - Күрэх кыттыылааҕа бэйэтин туһунан билиһиннэрэр анкета толорор (аата-суола, нэһилиэгэ, оскуолатын аата, кылааһа). Үлэлэри кулун тутар 24 күнүгэр 2025 с. диэри тумэл muzeyneimohova@mail.ru почтатыгар тутабыт. Билсэр телефоҥҥут: 89142788283 Антонина Петровна. Күрэххэ киирбит айымньылар икки бөлөҕүнэн сыаналаныахтара: 1 бөлөх: 5 - 8 кыл. үөрэнээччилэрэ. 2 бөлөх: 9 - 11 кыл. үөрэнээччилэрэ. Күрэх түмүгэ суруйааччы Егор Неймохов тѳрѳѳбүт күнүгэр - кулун тутар 30 күнүгэр тахсыаҕа. Кыайыылаахтар анал электроннай дипломнарынан наҕараадаланыахтара. Бары кыттыбыттар, салайааччылар сертификат (электроннай) ылыахтара.

Олунньу 13 күнугэр — Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүгэр биhиги түмэлбитигэр «Сахалыы квиз» оонньуу буолан ааста. Оонньууга барыта 4 хамаанда кытынна: «Сайдыына» (Яковлева В.Г., Калачева В.Г., Неймохова Д.М.), «Арылы Кустук» (Винокурова С.А., Неймохова Т.П., Тарасова В.П., Колодезникова Ф.В.), «Сахалар» (Колодезникова М.Д., Попова М.Г., Дарбасова Т.Е.), «Мэҥэлэр» (Сыромятникова М.В., Посельский В.Д., Захаров В.В.). Оонньуу 8 түhүмэхтэн турда. Манна устуоруйаттан саҕалаан Егор Неймохов олоҕун, айар үлэтин, ѳс хоhооннору, улуу суруйааччыларбыт айымньыларын, тыллары тылбаастааhын, ырыаhыттарбытын, ону ааhан сахалыы сериал ырыаларын кытары таайдылар. Хамаандалар бэрт кѳхтѳѳхтук кытыннылар, тилэх тилэххэ баттастылар. Ол эрэн муҥутуур кыайыылааҕынан «Арылы Кустук» хамаанда таҕыста. Кыайыылахтарбытыгар «Нэhилиэк киэн туттар дьоно» кинигэ бэлэх ууннубут, бары кыттааччыларбыт «XXI век. Матери Якутии» кинигэлэри бэлэх туттулар. Дьүүллүүр сүбэ үлэтин түмүктүѳр диэри М-АТВ архыыбыттан урукку устуулары кѳрѳн үѳрдүбүт-кѳттүбүт. Биhиги тэрээhиммитигэр кэлэн кыттыбыт бары дьоммутугар улахан махталбытын биллэрэбит, үгүс ситиhиилэри, чэгиэн-чэбдик туругу, дьолу баҕарабыт!

Уважаемые посетители! Во исполнение Указа Президента Российской Федерации от 7 мая 2024 г. № 309 «О национальных целях развития Российской Федерации на период до 2030 года и на перспективу до 2036 года», в целях мониторинга и контроля исполнения регионального проекта «Семейные ценности и инфраструктура культуры» национального проекта «Семья» на 2025-2030 годы, государственной программы Республики Саха (Якутия) «Развитие культуры», приглашаем вас принять участие в оценке удовлетворенности граждан работой нашего учреждения. Исследование проводится с помощью анонимной анкеты. Анкета заполняется просто. Внимательно прочитайте вопросы анкеты и выберите тот вариант ответа, который является наиболее подходящим для Вас. На некоторые вопросы возможен несколько вариантов ответа или написать своими словами. Просим вас оценить работу нашего учреждения, пройдя по ссылке: https://forms.mkrf.ru/e/2579/xTPLeBU7/?ap_orgcode=128825 или по QR-коду : ⁣

Аҕам саастаахтар күннэригэр түмэл дьиэтигэр Мэҥэ Алданнааҕы телевидение архыыбыттан урукку видео-устуулары көрүү буолла. Кэлбит ыалдьыттарбыт урукку кэмҥэ төннөн, ааспыты ахтан-санаан дуоһуйа сынньаннылар. Маннык урукку видео-устуулары түмэл ютуб ханаалыгар көрүөххэ сөп. Бу сигэнэн https://youtube.com/channel/UCOt-DfwYvZBmB8ns0UaQ2qw?si=p32rwpR1eS1YblTx киирэн көрүҥ.